receptaplus24 · Leki · Citalopram
Citalopramum · selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
Wszystko o leku citalopram w jednym miejscu: działanie, ryzyko i kontynuacja
Citalopram jest antydepresantem z grupy SSRI. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wskazuje go w dwóch sytuacjach: przy zaburzeniach depresyjnych i przy zespole lęku napadowego, niezależnie od tego, czy towarzyszy mu agorafobia. Wydaje się go wyłącznie na receptę (Rp). Niżej zebraliśmy to, co przydaje się w trakcie leczenia: kiedy lek zaczyna działać, jakie daje działania niepożądane, z czym go nie łączyć i jak wygląda przedłużenie recepty, gdy terapia już trwa.
Citalopram w skrócie: lek z grupy SSRI
W dokumentach rejestracyjnych substancja figuruje jako cytalopram i jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny, a więc należy do rodziny SSRI. Działa bardzo wybiórczo: blokuje ponowny wychwyt serotoniny, a jego wpływ na noradrenalinę, dopaminę i GABA jest według ChPL znikomy albo żaden.
Nie jest to lek uspokajający na doraźną poprawę samopoczucia. Według ChPL citalopram nie zaburza sprawności poznawczej ani psychoruchowej i nie działa uspokajająco albo robi to w minimalnym stopniu. Efekt buduje się stopniowo, przez tygodnie regularnego przyjmowania.
Na polskim rynku znajdziesz citalopram w tabletkach powlekanych o mocy 10, 20 i 40 mg. Moc i dawkę ustala lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę Twój stan, wiek, choroby współistniejące i pozostałe leki.
Na co jest citalopram i kiedy nie wolno go stosować
Wskazania z Charakterystyki są dwa: epizody depresji, opisane jako zaburzenia depresyjne, oraz zespół lęku napadowego, także wtedy, gdy współwystępuje agorafobia. Zespół lęku napadowego to inaczej zaburzenie paniczne, w którym powtarzają się ataki paniki.
Rozpoznanie i decyzja o rozpoczęciu leczenia należą do psychiatry albo innego lekarza, który Cię zbadał. U osób, które nie skończyły 18 lat, citalopramu nie należy stosować, bo w badaniach antydepresantów u młodych pacjentów zachowania samobójcze i wrogość pojawiały się częściej niż w grupie placebo.
Charakterystyka wymienia też przeciwwskazania. Citalopram jest przeciwwskazany:
- przy nadwrażliwości na cytalopram lub na substancję pomocniczą tabletki;
- razem z inhibitorami MAO, w tym z moklobemidem, a także w okresie tuż po ich odstawieniu, który określa ChPL;
- w połączeniu z linezolidem, o ile nie da się zapewnić ścisłej obserwacji klinicznej i pomiarów ciśnienia tętniczego;
- przy stwierdzonym wydłużeniu odstępu QT albo wrodzonym zespole wydłużonego QT;
- jednocześnie z innymi lekami, które wydłużają QT: antyarytmicznymi z klas IA i III, wybranymi neuroleptykami, trójpierścieniowymi antydepresantami oraz częścią środków przeciwbakteryjnych, przeciwmalarycznych i przeciwhistaminowych; pimozyd Charakterystyka podaje oddzielnie.
Citalopram i hydroksyzyna: połączenie przeciwwskazane
Do leków, których nie łączy się z citalopramem, należy hydroksyzyna, przepisywana m.in. na lęk. W procedurze EMA dla hydroksyzyny citalopram wymieniono wprost wśród połączeń przeciwwskazanych, bo razem zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Dlatego o każdym leku, który przyjmujesz obok citalopramu, powiedz lekarzowi, także o lekach na migrenę, przeciwbólowych i ziołach. Pomaga lista leków zapisana w jednym miejscu, np. w historii wniosków w koncie.
Citalopram po jakim czasie działa: pierwsze tygodnie leczenia
Według ChPL działanie przeciwdepresyjne zazwyczaj pojawia się po 2 do 4 tygodniach leczenia. Przy zespole lęku napadowego najpełniejszy efekt przychodzi mniej więcej po trzech miesiącach. Jeśli w pierwszych dniach nie czujesz różnicy, to jeszcze nie znak, że leczenie zawodzi.
Żeby depresja nie wróciła, terapię kontynuuje się zazwyczaj przez co najmniej pół roku. O długości terapii decyduje lekarz na podstawie Twoich objawów.
Na starcie u części osób z zespołem lęku napadowego lęk przejściowo się nasila. W Charakterystyce zjawisko to nosi nazwę lęku paradoksalnego, a jego objawy zwykle same mijają po dwóch tygodniach. Dlatego leczenie zaczyna się od małej dawki.
Pierwsze tygodnie i każda zmiana dawki to czas uważnej obserwacji nastroju. W tym okresie lęk i myśli samobójcze potrafią chwilowo się nasilić, a dotyczy to zwłaszcza osób, które nie skończyły 25 lat. Gdy to zauważysz, bez zwłoki skontaktuj się z lekarzem, a jeśli zagrożone jest życie, wybierz 112. Dobrze, żeby ktoś bliski znał to ryzyko i mógł zwrócić uwagę na zmiany w Twoim zachowaniu.
ChPL opisuje też akatyzję: przykry niepokój i potrzebę ruchu, przez którą trudno usiedzieć lub ustać w miejscu. Najczęściej pojawia się w pierwszych tygodniach i trzeba ją zgłosić lekarzowi.
Skutki uboczne citalopramu: co jest częste, a co wymaga reakcji
Charakterystyka określa skutki uboczne citalopramu jako zazwyczaj łagodne i mijające z czasem. Dają o sobie znać głównie w pierwszych 14 dniach, a kiedy depresja ustępuje, zazwyczaj wyraźnie słabną. Do bardzo częstych, zgłaszanych przez ponad 1 na 10 pacjentów, należą:
- senność albo bezsenność, ból głowy i drżenie;
- suchość w jamie ustnej, nudności i zaparcia;
- nasilone pocenie się;
- osłabienie.
Inne działania niepożądane i objawy, z którymi nie czekasz
Do grupy częstych, dotyczących od 1 na 100 do 1 na 10 pacjentów, ChPL zalicza między innymi: słabszy apetyt i spadek wagi, pobudzenie, nerwowość i lęk, nietypowe sny, kłopoty z koncentracją, zawroty głowy, biegunkę, szum w uszach, kołatanie serca, wysypkę oraz świąd. Często występuje też zmniejszenie popędu płciowego, zaburzenia wytrysku i u kobiet zaburzenia orgazmu. ChPL zaznacza, że zgłaszano zaburzenia seksualne utrzymujące się mimo odstawienia leku z grupy SSRI.
Z lekarzem kontaktujesz się pilnie, gdy wystąpią: drgawki, nietypowe krwawienia, kołatanie serca połączone z omdleniem lub mocnymi zawrotami głowy, wysoka gorączka razem ze sztywnymi mięśniami, drżeniem i splątaniem (to może być zespół serotoninowy) oraz oznaki manii, czyli nienaturalnie wysoki nastrój i napęd. ChPL podaje też, że hiponatremię, czyli niski poziom sodu, zgłaszano rzadko, a większość zgłoszeń dotyczyła osób starszych, przyjmujących leki moczopędne lub odwodnionych.
Jeśli chorujesz na jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, padaczkę albo cukrzycę, powiedz o tym lekarzowi przed kolejną receptą: citalopram może rozszerzać źrenicę, obniżać próg drgawkowy i wpływać na stężenie glukozy.
Citalopram a alkohol, prowadzenie auta, ciąża i karmienie piersią
Alkohol. ChPL podaje, że nie wykazano interakcji citalopramu z alkoholem, ale jednocześnie zaznacza, że w czasie leczenia lekami z grupy SSRI należy unikać picia alkoholu. Brak interakcji w badaniu nie oznacza przyzwolenia na picie.
Prowadzenie pojazdów. Według ChPL wpływ citalopramu na jazdę samochodem i pracę przy maszynach jest niewielki albo umiarkowany. Mogą pojawić się zaburzenia uwagi i koncentracji, wynikające z choroby, z leku albo z obu naraz. Zanim usiądziesz za kierownicą, sprawdź, jak reagujesz, szczególnie w pierwszych tygodniach.
Ciąża. W ciąży citalopramu nie powinno się stosować, z wyjątkiem sytuacji bezwzględnie koniecznych, po starannej ocenie ryzyka i korzyści przez lekarza. Nie przerywaj jednak leczenia sama po pozytywnym teście: ChPL zaleca, by w ciąży unikać nagłego odstawienia. Przyjmowanie SSRI w późnej ciąży może dać objawy u noworodka i zwiększa ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego: około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej 1-2 na 1000. Stosowanie w ostatnim miesiącu przed porodem podnosi też, choć mniej niż dwukrotnie, ryzyko krwotoku poporodowego.
Karmienie piersią. Cytalopram przenika w niewielkich ilościach do mleka. O karmieniu w trakcie leczenia decydujesz razem z lekarzem, porównując korzyści z możliwymi działaniami u dziecka.
Czy citalopram uzależnia? Status psychotropu w ChPL i w prawie
W mowie potocznej citalopram jest psychotropem, bo działa na psychikę, i tak ogólnie nazywa takie leki także ChPL. Nie jest jednak substancją psychotropową w rozumieniu prawa: nie ma go w wykazie z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Dlatego wydaje się go na zwykłą receptę Rp.
Charakterystyka nie wspomina o nadużywaniu w takim sensie jak przy benzodiazepinach czy lekach nasennych. Zaznacza też, że przy długim stosowaniu nie powstaje tolerancja na blokowanie wychwytu serotoniny. Ostrzega natomiast przed objawami odstawiennymi, które zdarzają się często, szczególnie przy nagłym przerwaniu leczenia. W badaniu klinicznym po zakończeniu terapii zdarzenia niepożądane zgłosiło 40% uczestników, a wśród kontynuujących przyjmowanie citalopramu 20%.
Objawy odstawienia to co innego niż uzależnienie, ale są wystarczającym powodem, by nie kończyć leczenia na własną rękę.
Odstawienie i zmiana leku: decyzja należy do lekarza
Citalopramu nie odstawia się nagle. Według Charakterystyki dawkę redukuje się etapami, w ciągu kilku tygodni albo miesięcy, dopasowując tempo do pacjenta. Tempo i kolejne kroki ustala lekarz. Gdy redukcja daje uciążliwe dolegliwości, lekarz ma możliwość przywrócenia wcześniejszej dawki i rozłożenia odstawiania na dłużej.
Najczęściej zgłaszane objawy odstawienne to: zawroty głowy, mrowienie i inne zaburzenia czucia, kłopoty ze snem oraz intensywne sny, lęk lub pobudzenie, nudności, drżenie, splątanie, potliwość, bóle głowy, kołatanie serca, rozdrażnienie i problemy ze wzrokiem. Pojawiają się przeważnie w pierwszych dniach i ustępują w ciągu dwóch tygodni, ale niektórzy odczuwają je przez 2-3 miesiące, a nawet dłużej.
Zmiana na inny lek też wymaga planu. Przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO ChPL wymaga co najmniej 7 dni przerwy od ostatniej dawki citalopramu. Nie zaczynaj też samodzielnie ziela dziurawca, tryptofanu, tryptanów na migrenę ani tramadolu. ChPL mówi, że nie należy stosować ich razem z citalopramem: tryptany, tramadol i tryptofan grożą zespołem serotoninowym, a dziurawiec zwiększa częstość działań niepożądanych.
Jeśli myślisz o zmianie, bo lek nie pomaga albo źle go znosisz, umów wizytę u psychiatry. Przy pogorszeniu stanu samo przedłużenie recepty nie wystarczy.
Zamienniki citalopramu: Citabax i pozostałe preparaty
Citalopram to nazwa substancji czynnej, a na opakowaniu zobaczysz nazwę handlową. W obrocie są m.in. Citabax (10, 20 i 40 mg), Aurex, Cipramil, Cital, Citaxin, Citronil, Oropram, Pram, Citalopram Medreg i Citalopram Vitabalans. Substancja czynna jest w nich ta sama, a różnice mogą dotyczyć dostępnych mocy i szczegółów w ulotce.
Jeśli konkretny preparat znosisz gorzej niż poprzedni, zapisz to i powiedz lekarzowi. Citalopramu nie myl z escitalopramem: to pokrewna, ale inna substancja (aktywny enancjomer citalopramu), a o zamianie jednej na drugą decyduje lekarz.
E-recepta na citalopram w kontynuacji i co zostaje w Twoim koncie
Gdy citalopram masz już włączony przez lekarza, który prowadzi Twoje leczenie, przez konto złożysz wniosek o przedłużenie e-recepty psychiatrycznej. Wypełniasz formularz z wywiadem i dołączasz dokumentację leczenia. Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a gdy czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.
To wyłącznie przedłużenie leczenia, które ktoś już ustalił. Pierwszego doboru leku, zmiany substancji ani oceny pogorszenia nie robimy online. Lekarz może odmówić wystawienia recepty, np. przy niepełnej dokumentacji albo gdy potrzebna jest wizyta. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Po zakończonej sprawie w koncie zostaje historia wniosków i dokumenty, więc przy kolejnym przedłużeniu nie zaczynasz od zera. Zobacz, jak przygotować załącznik i co daje konto pacjenta.
Preparaty z tą substancją
-
Citabax
Citalopram (SSRI) na depresję i zespół lęku napadowego, tabletki 10, 20 i 40 mg
Grupa leków
Źródła
Wniosek o e-konsultację krok po kroku
- 1
Formularz otwiera się z wpisaną nazwą Citalopram - nie musisz jej przepisywać.
- 2
Dopisujesz moc, przebieg leczenia i resztę preparatów branych na stałe.
- 3
Regulujesz opłatę (250,00 zł) BLIK-iem albo kartą.
- 4
Zgłoszenie czyta lekarz; może poprosić o załącznik albo odmówić.
- 5
Po wystawieniu recepty kod idzie mailem; w aptece podajesz go z PESEL-em.
Strona ma charakter informacyjny: nie zastępuje wizyty, nie powiela ulotki i nie podaje dawek. Preparat Citalopram należy do kategorii Rp, a o wystawieniu recepty rozstrzyga lekarz czytający zgłoszenie - może też odmówić albo odesłać Cię na badanie. Publikacja: 2026-11-19.
Konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · MEDINOW Sp. z o.o.
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.
Kto stoi za receptaplus24
Polska placówka z Olsztyna
Te dane sprawdzisz sam w publicznych rejestrach, zanim złożysz wniosek.
Sprawdzisz w: Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą
Sprawdzisz w: Centralny Rejestr Lekarzy (Naczelna Izba Lekarska)
Sprawdzisz w: Krajowy Rejestr Sądowy
Wniosek trafia do lekarza od razu po opłaceniu. Lekarz może dopytać na czacie, a decyzję dostajesz e-mailem.
Opłata dotyczy konsultacji lekarskiej, czyli oceny wniosku, więc gdy lekarz odmówi, nie podlega zwrotowi.
Pytania
Recepta na Citalopram: częste pytania
Na co lekarz przepisuje citalopram?
Citalopram jest według Charakterystyki przeznaczony do leczenia depresji (zaburzeń depresyjnych) i zespołu lęku napadowego, zarówno z agorafobią, jak i bez niej. To lek z grupy SSRI, wydawany na receptę Rp i niestosowany u osób poniżej 18 lat. Czy jest odpowiedni dla Ciebie, ocenia lekarz po postawieniu rozpoznania, uwzględniając przeciwwskazania, np. wydłużony odstęp QT albo przyjmowanie inhibitorów MAO.
Ile tygodni trzeba czekać na efekt citalopramu?
Efekt przeciwdepresyjny przychodzi zwykle po 2-4 tygodniach systematycznego stosowania. Przy zaburzeniu panicznym na pełny efekt trzeba poczekać mniej więcej trzy miesiące. U osób z zaburzeniem panicznym lęk może w pierwszych dniach przejściowo się nasilić, co według ChPL zwykle mija po około 14 dniach. Gdyby w tym okresie pojawiły się myśli samobójcze, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Czy citalopram może wywołać uzależnienie jak leki nasenne?
ChPL nie opisuje ryzyka uzależnienia ani nadużywania citalopramu, jakie znamy z leków nasennych czy benzodiazepin. W sensie prawnym nie jest to substancja psychotropowa, bo rozporządzenie z wykazem takich substancji go nie obejmuje. Opisuje natomiast częste objawy odstawienia po nagłym przerwaniu, np. zawroty głowy, mrowienie i zaburzenia snu. Dlatego leczenie kończy się stopniowo, według planu lekarza.
Czy w trakcie leczenia citalopramem wolno sięgnąć po alkohol?
Nie, w czasie leczenia należy unikać alkoholu. Badania opisane w ChPL nie pokazały interakcji citalopramu z alkoholem, mimo to dokument nakazuje unikać alkoholu przy lekach z grupy SSRI. Kiedy rezygnacja z alkoholu przychodzi Ci z trudem albo pijesz więcej niż dawniej, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu: to istotne dla przebiegu całej terapii.
Czy citalopram zmienia masę ciała?
Przybranie na wadze nie należy do częstych efektów. Charakterystyka zalicza spadek apetytu i wagi do działań częstych, natomiast wzrost apetytu i wagi do niezbyt częstych, które dotyczą poniżej 1 na 100 pacjentów. Masa ciała zmienia się też z powodu samej depresji. Jeśli waga wyraźnie rośnie albo spada, omów to z lekarzem.
Jak wygląda odstawianie citalopramu pod kontrolą lekarza?
Tylko stopniowo i z lekarzem. Według ChPL trzeba unikać nagłego przerwania, a dawkę obniża się stopniowo przez tygodnie albo miesiące, w tempie dobranym do pacjenta. Dolegliwości odstawienne przychodzą zazwyczaj w ciągu kilku dni i ustępują w dwa tygodnie, chociaż u niektórych trwają dłużej. Gdy w trakcie redukcji samopoczucie wyraźnie się pogarsza, lekarz może przywrócić wcześniejszą dawkę i wydłużyć cały proces.
Czy e-receptę na citalopram można przedłużyć online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia, które już prowadzi lekarz, i masz na to dokumentację. Wypełniasz wniosek z wywiadem, ocenia go lekarz, a dodatkowe pytania zadaje na czacie. Lekarz może odmówić, np. przy niepełnych dokumentach albo gdy potrzebna jest wizyta. Rozpoczęcie leczenia, zmiana leku i pogorszenie stanu to sprawa dla psychiatry na wizycie.
Inne leki
Zobacz też
-
Escitalopram
Escitalopram (SSRI): wskazania, działanie, skutki uboczne, odstawienie i recepta Zobacz →